Iedereen wist het: we zouden doodgaan
Voordat we aan onze grote reis van Alaska naar Ushuaia begonnen, logeerden we bij vrienden in de Verenigde Staten. We vertelden over onze route: na Noord-Amerika ging het richting Mexico. Het werd stil. Toen: "Mexico? Are you serious? There are cartels around. It's veeeeeery dangerous. I would not go if you don't want to die."
Mexico kwam. We werden niet vermoord. Sterker nog: we aten de lekkerste taco's en werden uitgenodigd door mensen die ons wilden helpen in plaats van beroven.
In Mexico vertelden we op onze beurt aan locals over de route die ook door Guatemala zou gaan. Weer die stilte. "Guatemala? Are you suicidal? People there want to kill you."
We reden door Guatemala en genoten volop. Ook daar bleven we, tegen alle doemscenario's in, verrassend springlevend.
Dit patroon herhaalde zich tot we onze eindbestemming Ushuaia bereikten. Levend, zonder overval en zonder ook maar één serieuze doodsbedreiging. Elk land had zijn eigen ‘gevaarlijke buurman’: het buurland, of een ander land verderop in Midden- of Zuid-Amerika. Overal dezelfde vreemde gewoonte: je de reis uit je hoofd praten, nog voordat je er ook maar aan begint.
Grappig genoeg had bijna niemand die ons waarschuwde het zelf meegemaakt. Ze hadden het gehoord: op het nieuws, van een neef van een collega, of via een filmpje dat al drie keer was doorgestuurd op WhatsApp.
Zijn die waarschuwingen dan realistisch?
Soms wel. Niet elk land is even veilig, en niet elke waarschuwing is onzin. Maar het verschil tussen een reëel risico en een spookverhaal zit 'm in de bron. Iemand die er zelf is geweest, weet welke wijk je beter kunt mijden. Iemand die het alleen van horen zeggen heeft, praat je vooral bang.
Dat is precies het probleem met angst voor het onbekende: hij voelt reëel, ook als hij nergens op gebaseerd is. Een land dat op tv eng klinkt, blijkt in de praktijk vaak het land waar mensen je uitnodigen voor een glas thee, en die thee ook nog voor je betalen.
Eerst nog even een nachtje slapen
In het eerste artikel doken we in je droom om op reis te gaan: dat sterke verlangen dat je al jaren meedraagt en dat je nu eindelijk in actie wilt omzetten. Tijd om de stap te zetten en te besluiten dat je droom werkelijkheid wordt, zonder twijfels en zonder uitstel.
Geen onzekerheden meer. Klinkt simpel, toch? Maar zodra je besluit je droom achterna te gaan, duikt je grootste tegenstander op: de 1001-twijfels. Het duiveltje op je schouder dat fluistert dat je toch beter thuis kunt blijven. Die droomreis kan altijd nog later.
Niet voor niets kom je na "er een nachtje over slapen" soms terug op een besluit dat je eerder juist heel bewust nam. Sterker nog: "Niets houdt me nog tegen. Dit jaar ga ik eindelijk!" Herken je dat?
De meeste mensen hebben geen gebrek aan dromen. Ze hebben een overschot aan twijfels: redenen om toch maar niet te gaan. Daarom fluistert het duiveltje op je schouder 's nachts dat thuisblijven veiliger is.
Het duiveltje in je hoofd
De vraag is meestal niet: kan ik dit? De echte vraag is: wil ik dit ook echt? Wil ik deze wens zó graag dat ik er alles voor over heb, zelfs het verkopen van mijn huis?
Onder de twijfels zitten vier lagen:
Angst voor het onbekende (wat als het misgaat?)
Veiligheid onderweg, politieke spanningen, ik spreek de taal niet, ik heb amper ervaring buiten de landsgrenzen, mijn rijvaardigheid on- en off-road stelt nog niet veel voor, en (die eeuwige angstvraag) wat als ik pech krijg?
Uitstelgedrag (waarom nu, en niet later?)
Wachten tot de kinderen groter zijn, nu geen tijd, ik wacht wel tot mijn pensioen, misschien volgend jaar wel, ik had het allang moeten doen (dat wist je zelf al).
Sociale afhankelijkheid (wie houdt me nou eigenlijk tegen: ik, of de ander?)
Mijn partner wil niet, of mag niet van mijn partner, ik ben alleen, ik heb niemand om mee te gaan, ik durf niet in mijn eentje of juist niet georganiseerd willen reizen.
Overdenken in plaats van doen (ben ik er wel klaar voor?)
Ik ben geen miljonair, heb geen geld, ik heb niet de juiste motor, kleding of spullen, ik ben te oud, ik ben niet sterk genoeg, en de klassieker: “als ik jonger was geweest had ik het wel gedaan” (yeah, right).
Stuk voor stuk zul je jezelf hierin herkennen, en dat is niet erg, dat overkomt iedereen. Vier categorieën die je tegenhouden. Meer is het niet.
De twijfels voorbij
Tijd om deze twijfels (smoesjes?) één voor één te ontkrachten en af te vinken.
Angst voor het onbekende
Zijn die landen wel veilig? Ik spreek de taal niet. Heb ik wel genoeg kilometers on- en off-road gemaakt?
Weet je nog, Mexico en Guatemala? Precies diezelfde angst, alleen dan met een landsgrens ertussen. Vervang ‘kartels’ door ‘onbekende wegen’ en je hebt je eigen 1001-excuus te pakken.
Landen die erom bekend staan dat je er beroofd of vermoord wordt, zijn in de praktijk vaak de plekken waar een wildvreemde net zo lang met je meerijdt tot je de goede afslag hebt gevonden, of je gewoon aanschuift voor het avondeten omdat je toevallig langsreed.
Luister naar lokale bewoners en de plaatselijke politie: welke wijken kun je beter mijden, en op welke tijdstippen? Is het verstandiger om na 22.00 uur een taxi naar wijk X te nemen? Doe dat dan gewoon, ook al ligt die wijk maar twee kilometer verderop. Wees niet eigenwijs.
De taal pik je onderweg op, met handen en voeten en een lach als het even niet lukt. Een glimlach en een beetje vriendelijkheid kosten niks. Download een gratis taalapp zoals Duolingo en leer een paar handige woorden en zinnetjes. Zodra locals merken dat je moeite doet voor hun taal, gaan er deuren voor je open.
Vind je je on- en off-road vaardigheden nog niet op niveau? Volg dan een opfriscursus vóór vertrek, zodat je met vol vertrouwen wegrijdt.
Uitstelgedrag die er zachtjes insluipt
Wachten tot de kinderen groter zijn. Nu geen tijd, ik wacht wel tot mijn pensioen. Wachten op het perfecte moment. Je bent gewoon aan het uitstellen, en daardoor stap je nu niet op en blijft je droomreis liggen. Wees eens eerlijk tegen jezelf, hoe vaak zou je al vertrekken?
Er zijn altijd momenten waarop je (een deel van) je droomreis kunt maken. Wie zegt dat je de hele reis in één keer moet rijden? Niemand, dat verzin je zelf. Knip de reis in stukken en je staat versteld hoeveel je nu al kunt rijden.
Als fulltime werknemer in Nederland zit je er warmpjes bij qua vakantiedagen. Gemiddeld krijg je er namelijk 25 tot 27 per jaar. Dat is zomaar 5 weken op reis met de motor.
Bouw je ook ADV- of ATV-dagen op? Dan heb je helemaal mazzel. Officieel zijn dat 'roostervrije dagen', omdat je iets meer uren draait dan je contract vraagt, maar je zet ze prima in als extra vakantie. Voor je het weet heb je zo 6 tot 7 weken per jaar om de mooiste stuurwegen van Europa te ontdekken.
Sociale afhankelijkheid die je jezelf aanpraat
Mijn partner wil niet. Ik mag niet van mijn partner. Ik ben alleen. Ik wil niet georganiseerd reizen.
De meeste van deze aannames heb je nooit hardop uitgesproken. Heb je het je partner wel eens gevraagd? Wellicht is het handig om daar eens mee te beginnen.
Ben je geen persoon om alleen op pad te gaan? Er zijn reisorganisaties die georganiseerde motorreizen aanbieden waarbij je volledig wordt ontzorgd. Of is jouw droomreis juist een avontuur alleen? Alles is mogelijk.
Er is geen voorgeschreven manier om te reizen. Niet met z'n tweeën, en niet georganiseerd of in een groep. Er is altijd een aanpak die bij jou past, en die vind je niet door erover te blijven twijfelen op de bank.
Overdenken in plaats van doen
Ik ben geen miljonair, heb geen geld. Ik heb niet de juiste motor, kleding of spullen. Ik ben te oud. Ben ik wel sterk genoeg?
Een wereldreis hoeft geen kapitaal te kosten. De duurste reizen zijn zelden de mooiste. De perfecte motor bestaat niet, en wie wacht tot alle spullen compleet zijn, wacht voor altijd. Leeftijd en kracht zijn zelden het echte probleem: onderweg pas je gewoon je tempo aan, niet je droom. Overdenken voelt als voorbereiden, maar is meestal gewoon uitstel met een mooi excuus erbij.
Wist je dat mijn vrouw op latere leeftijd haar motorrijbewijs heeft gehaald, een motor heeft gekocht en samen met mij zonder off-road ervaring vanuit Nederland over land naar Maleisië is gereden?
Dus hoezo ben je te oud bent of heb je te weinig ervaring? Er is veel mogelijk is, als je maar wilt.
Een droom zonder stap blijft een droom
Je hoeft vandaag niet op je motor te springen en naar de andere kant van de wereld te rijden. Je hoeft ook nog geen perfecte route te hebben, en al helemaal niet precies te weten hoe je het allemaal gaat regelen. Maar die eerste stap, die zet je wel. Uitstel is geen optie.
Waarom eigenlijk wachten op een later moment? Wachten tot je pensioen? Dat moment ligt vaak nog 20 of 30 jaar weg. Tot die tijd kan er van alles gebeuren waardoor die reis er nooit meer komt: ziekte, een blessure, een leven dat anders loopt dan gepland, bij jou, of bij wie je mee wilde.
De twijfels liggen op tafel, en je hebt ze stuk voor stuk ontkracht. Maar weten dat je wilt gaan is nog geen antwoord op de vraag: waar wíl je eigenlijk naartoe?
Tijd om dat te ontdekken.
